Godavari Tambekar

This is educational blog.

Breaking

Res ads

पहिली ते दहावी संपूर्ण अभ्यास

पहिली ते दहावी संपूर्ण अभ्यास
Click On Image

गुरुवार, २२ ऑक्टोबर, २०२६

ऑक्टोबर २२, २०२६

4थी स्कॉलरशिप उतारा वाचा व त्यावरील प्रश्न

4थी स्कॉलरशिप उतारा वाचा व त्यावरील प्रश्न 



1 उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न
1. उतारा एकाग्र चित्ताने काळजीपूर्वक, समजपूर्वक वाचा.
2. उताऱ्यातील आशय समजून घ्या.
3. उताऱ्यातील घटना, प्रसंग, संवाद, वर्णन यांबाबतची माहिती नीट लक्षात घ्या.
4. उताऱ्यावर किमान ३ प्रश्न विचारले जातात.
5. प्रत्येक प्रश्नाचा व त्यासोबत दिलेल्या पर्यायी उत्तरांचा बारकाईने विचार करून पर्यायांतून अचूक उत्तर शोधा.
6. उतारा पुन्हा वाचा. त्यामधील कठीण शब्द, वाक्प्रचार, आलंकारिक शब्द यांचे अर्थ समजून घ्या.
7. विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर निश्चित करून योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा.
8. उताऱ्यावरील प्रश्न मजकुराच्या क्रमाने असतीलच असे नाही.
प्र.पुढील उतारा काळजीपूर्वक वाचून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे शोधा आणि योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा :


                              उतारा1
हंसापेक्षा लहान असणारा, पाणी व जमीन दोन्ही ठिकाणी संचार करणारा पक्षी म्हणजे बदक, तळी, सरोवरे, डबकी या ठिकाणी बदके हमखास दिसणारच. हा पक्षी लहानथोरांचा आवडता पक्षी आहे. बदकांच्या पंखांचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो. आतील भाग मात्र करडा असतो. या पंखावर एक तेलकट थर असतो. त्यामुळे पाण्यात बुड्या मारूनसुद्धा त्यांचे पंख खराब होत नाहीत. बदकांच्या पायांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची बोटे कातडीच्या पातळ पडद्यांनी जोडलेली असतात. याचा उपयोग त्याला पाण्यावर तरंगताना होतो. लांबून पाहताना बदक पाण्यावर पुढे सरकताना दिसते पण त्याचे पडदायुक्त पाय वल्ह्यासारखे हलत असतात व बदक मजेत पाण्यावर तरंगते. त्याची चोच जाड व चपटी असते. त्यामुळे मासे सहज पकडता येतात. कीटक, मासे, शेवाळे हे त्यांचे मुख्य अन्न, बदकाची अंडी कोंबडीच्या अंड्यापेक्षा मोठी असतात. शरीरावरील कातडीला चिकटून सगळ्या शरीरावर मऊ पिसांचे आवरण असल्याने थंडीपासून त्याचे संरक्षण होतेच शिवाय शरीराची उष्णता कायम राहते.
1. बदकाची चोच कशी असते ?
(1) जाड व चपटी ( 2) निमुळती व मोठी (3) मोठी व चपटी (4) बाकदार व चपटी
उत्तर : मोठी व चपटी

2.  बदके आपणांस हमखास पुढीलपैकी कोठे दिसत नाहीत?
(1) तळ्यांवर (2) सरोवरांवर (3) शेतांवर ( 4) डबक्याच्या ठिकाणी
उत्तरं: सरोवरांवर

3. पाण्यात बुडूनसुद्धा बदकांचे पंख खराब होत नाहीत; कारण....
(1) पंख करडे असतात. (2) पंखावर खूप पिसे असतात. (3) पंखावर तेलकट थर असतो. (4) पंखाचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो.
उत्तर: पंखाचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो.

                                उतारा 2
किल्ले म्हणजे महाराजांच्या काळांत स्वराज्याचे रक्षकच, तसा किल्ल्यांचा उपयोग टेहळणीसाठी, देखरेखीसाठी मुलखावर राज्य चालवण्यासाठी होत असे. 'ज्याचे किल्ले त्याचे राज्य अशी म्हणच होती त्या काळी. किल्ल्यांच डोगरी दुर्ग, भुईकोट किल्ला, जलदुर्ग असे अनेक प्रकार होते. निरनिराळ्या सरदार, वतनदारांच्या गढ़धा असत. गढी म्हणजे पूर्णपणे किल्ले नसत.
         दुर्ग म्हणजे किल्ला आणि जलदुर्ग म्हणजे पाण्यातील किल्ला. सिंधुदुर्ग, विजयदुर्ग, जंजिरा हे जलदुर्ग आहेत सिंधुदुर्ग हा सागराने वेहलेला किल्ला असूनही या किल्ल्यात गोड्या पाण्याची विहीर आहे. येथे छुप्या बोगट्यांचे जाळेही आहे. सुरक्षिततेच्या कारणांमुळे ते आता बंद आहे. तोरणा, पन्हाळा, विशाळगड, प्रतापगड, शिवनेरी हे सर्व डोंगरी किल्ले आहेत. डोंगरी किल्ले म्हणजे गिरिदुर्ग. भक्कम तटबंदी, चिलखती बुरूज, तोफा व बंदुका यांचा मारा करण्यासाठी सोयीची जागा ही त्यांची वैशिष्ट्ये आहेत.
1. पूर्ण नसलेल्या किल्ल्यास काय म्हणतात ?
(1) डोंगरी किल्ला (2) जलदुर्ग (3) गढ़ी (4) भुईकोट
उत्तर: जलदुर्ग
2. डोंगरी किल्ल्यांचे पुढीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य नाही?
(1) भक्कम तटबंदी (2) सभोवार पाणी (3) चिलखती बुरुज (4) तोफांसाठी सोयीची जागा
उत्तर: चिलखती बुरुज
3. किल्ल्यांचा उपयोग कशासाठी केला जाई?
(1) फक्त टेहळणीसाठी (2) फक्त देखरेखीसाठी (3) फक्त रक्षणासाठी (4) टेहळणी, देखरेख व राज्य चालवण्यासाठी
उत्तर: फक्त टेहळणीसाठी

1 उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न

💡(लक्षात ठेवा)

1. उतारा एकाग्र चित्ताने काळजीपूर्वक, समजपूर्वक वाचा.
2. उताऱ्यातील आशय समजून घ्या.
3. उताऱ्यातील घटना, प्रसंग, संवाद, वर्णन यांबाबतची माहिती नीट लक्षात घ्या.
4. उताऱ्यावर किमान ३ प्रश्न विचारले जातात.
5. प्रत्येक प्रश्नाचा व त्यासोबत दिलेल्या पर्यायी उत्तरांचा बारकाईने विचार करून पर्यायांतून अचूक उत्तर शोधा.
6. उतारा पुन्हा वाचा. त्यामधील कठीण शब्द, वाक्प्रचार, आलंकारिक शब्द यांचे अर्थ समजून घ्या.
7. विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर निश्चित करून योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा.
8. उताऱ्यावरील प्रश्न मजकुराच्या क्रमाने असतीलच असे नाही.
प्र.पुढील उतारा काळजीपूर्वक वाचून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे शोधा आणि योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा :
📚नमुना उतारा
                              उतारा3
हंसापेक्षा लहान असणारा, पाणी व जमीन दोन्ही ठिकाणी संचार करणारा पक्षी म्हणजे बदक, तळी, सरोवरे, डबकी या ठिकाणी बदके हमखास दिसणारच. हा पक्षी लहानथोरांचा आवडता पक्षी आहे. बदकांच्या पंखांचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो. आतील भाग मात्र करडा असतो. या पंखावर एक तेलकट थर असतो. त्यामुळे पाण्यात बुड्या मारूनसुद्धा त्यांचे पंख खराब होत नाहीत. बदकांच्या पायांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची बोटे कातडीच्या पातळ पडद्यांनी जोडलेली असतात. याचा उपयोग त्याला पाण्यावर तरंगताना होतो. लांबून पाहताना बदक पाण्यावर पुढे सरकताना दिसते पण त्याचे पडदायुक्त पाय वल्ह्यासारखे हलत असतात व बदक मजेत पाण्यावर तरंगते. त्याची चोच जाड व चपटी असते. त्यामुळे मासे सहज पकडता येतात. कीटक, मासे, शेवाळे हे त्यांचे मुख्य अन्न, बदकाची अंडी कोंबडीच्या अंड्यापेक्षा मोठी असतात. शरीरावरील कातडीला चिकटून सगळ्या शरीरावर मऊ पिसांचे आवरण असल्याने थंडीपासून त्याचे संरक्षण होतेच शिवाय शरीराची उष्णता कायम राहते.
1. बदकाची चोच कशी असते ?
(1) जाड व चपटी ( 2) निमुळती व मोठी (3) मोठी व चपटी (4) बाकदार व चपटी
उत्तर : 1) जाड व चपटी

2.  बदके आपणांस हमखास पुढीलपैकी कोठे दिसत नाहीत?
(1) तळ्यांवर (2) सरोवरांवर (3) शेतांवर ( 4) डबक्याच्या ठिकाणी
उत्तरं: 3) शेतांवर

3. पाण्यात बुडूनसुद्धा बदकांचे पंख खराब होत नाहीत; कारण....
(1) पंख करडे असतात. (2) पंखावर खूप पिसे असतात. (3) पंखावर तेलकट थर असतो. (4) पंखाचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो.
उत्तर: 3) पंखावर तेलकट थर असतो.

1 उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न

💡(लक्षात ठेवा)

1. उतारा एकाग्र चित्ताने काळजीपूर्वक, समजपूर्वक वाचा.
2. उताऱ्यातील आशय समजून घ्या.
3. उताऱ्यातील घटना, प्रसंग, संवाद, वर्णन यांबाबतची माहिती नीट लक्षात घ्या.
4. उताऱ्यावर किमान ३ प्रश्न विचारले जातात.
5. प्रत्येक प्रश्नाचा व त्यासोबत दिलेल्या पर्यायी उत्तरांचा बारकाईने विचार करून पर्यायांतून अचूक उत्तर शोधा.
6. उतारा पुन्हा वाचा. त्यामधील कठीण शब्द, वाक्प्रचार, आलंकारिक शब्द यांचे अर्थ समजून घ्या.
7. विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर निश्चित करून योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा.
8. उताऱ्यावरील प्रश्न मजकुराच्या क्रमाने असतीलच असे नाही.
          (स्वाध्याय) उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न

प्र.पुढील उतारा काळजीपूर्वक वाचून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे शोधा आणि योग्य उत्तराच्या पर्याय क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा :
📚नमुना उतारा
                              उतारा4
हंसापेक्षा लहान असणारा, पाणी व जमीन दोन्ही ठिकाणी संचार करणारा पक्षी म्हणजे बदक, तळी, सरोवरे, डबकी या ठिकाणी बदके हमखास दिसणारच. हा पक्षी लहानथोरांचा आवडता पक्षी आहे. बदकांच्या पंखांचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो. आतील भाग मात्र करडा असतो. या पंखावर एक तेलकट थर असतो. त्यामुळे पाण्यात बुड्या मारूनसुद्धा त्यांचे पंख खराब होत नाहीत. बदकांच्या पायांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची बोटे कातडीच्या पातळ पडद्यांनी जोडलेली असतात. याचा उपयोग त्याला पाण्यावर तरंगताना होतो. लांबून पाहताना बदक पाण्यावर पुढे सरकताना दिसते पण त्याचे पडदायुक्त पाय वल्ह्यासारखे हलत असतात व बदक मजेत पाण्यावर तरंगते. त्याची चोच जाड व चपटी असते. त्यामुळे मासे सहज पकडता येतात. कीटक, मासे, शेवाळे हे त्यांचे मुख्य अन्न, बदकाची अंडी कोंबडीच्या अंड्यापेक्षा मोठी असतात. शरीरावरील कातडीला चिकटून सगळ्या शरीरावर मऊ पिसांचे आवरण असल्याने थंडीपासून त्याचे संरक्षण होतेच शिवाय शरीराची उष्णता कायम राहते.
1. बदकाची चोच कशी असते ?
(1) जाड व चपटी ( 2) निमुळती व मोठी (3) मोठी व चपटी (4) बाकदार व चपटी
उत्तर : 1) जाड व चपटी

2.  बदके आपणांस हमखास पुढीलपैकी कोठे दिसत नाहीत?
(1) तळ्यांवर (2) सरोवरांवर (3) शेतांवर ( 4) डबक्याच्या ठिकाणी
उत्तरं: 3) शेतांवर

3. पाण्यात बुडूनसुद्धा बदकांचे पंख खराब होत नाहीत; कारण....
(1) पंख करडे असतात. (2) पंखावर खूप पिसे असतात. (3) पंखावर तेलकट थर असतो. (4) पंखाचा वरचा भाग पांढराशुभ्र असतो.
उत्तर: 3) पंखावर तेलकट थर असतो.

📝सरावासाठी उतारे
                                उतारा 5
किल्ले म्हणजे महाराजांच्या काळांत स्वराज्याचे रक्षकच, तसा किल्ल्यांचा उपयोग टेहळणीसाठी, देखरेखीसाठी मुलखावर राज्य चालवण्यासाठी होत असे. 'ज्याचे किल्ले त्याचे राज्य अशी म्हणच होती त्या काळी. किल्ल्यांच डोगरी दुर्ग, भुईकोट किल्ला, जलदुर्ग असे अनेक प्रकार होते. निरनिराळ्या सरदार, वतनदारांच्या गढ़धा असत. गढी म्हणजे पूर्णपणे किल्ले नसत.
         दुर्ग म्हणजे किल्ला आणि जलदुर्ग म्हणजे पाण्यातील किल्ला. सिंधुदुर्ग, विजयदुर्ग, जंजिरा हे जलदुर्ग आहेत सिंधुदुर्ग हा सागराने वेहलेला किल्ला असूनही या किल्ल्यात गोड्या पाण्याची विहीर आहे. येथे छुप्या बोगट्यांचे जाळेही आहे. सुरक्षिततेच्या कारणांमुळे ते आता बंद आहे. तोरणा, पन्हाळा, विशाळगड, प्रतापगड, शिवनेरी हे सर्व डोंगरी किल्ले आहेत. डोंगरी किल्ले म्हणजे गिरिदुर्ग. भक्कम तटबंदी, चिलखती बुरूज, तोफा व बंदुका यांचा मारा करण्यासाठी सोयीची जागा ही त्यांची वैशिष्ट्ये आहेत.
1. पूर्ण नसलेल्या किल्ल्यास काय म्हणतात ?
(1) डोंगरी किल्ला (2) जलदुर्ग (3) गढ़ी (4) भुईकोट
उत्तर: 3) गढ़ी
2. डोंगरी किल्ल्यांचे पुढीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य नाही?
(1) भक्कम तटबंदी (2) सभोवार पाणी (3) चिलखती बुरुज (4) तोफांसाठी सोयीची जागा
उत्तर: (2) सभोवार पाणी
3. किल्ल्यांचा उपयोग कशासाठी केला जाई?
(1) फक्त टेहळणीसाठी (2) फक्त देखरेखीसाठी (3) फक्त रक्षणासाठी (4) टेहळणी, देखरेख व राज्य चालवण्यासाठी
उत्तर:(4) टेहळणी, देखरेख व राज्य चालवण्यासाठी

उतारा 2
महाराष्ट्र ही संतांची भूमी आहे. महाराष्ट्रात संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत एकनाथ, संत तुकडोजी महाराज, संत गोरा कुंभार, संत सावतामाळी, संत नामदेव व संत रामदास असे अनेक संत जन्माला आले. लोकांची सेवा करण्याचे महान मंदिर या संतांनी महाराष्ट्रात उभारले. या मंदिराचा पाया संत ज्ञानेश्वर माउलींनी घातला. संत नामदेवांनी त्याच्या भिंती बांधल्या. संत एकनाथांनी त्यावर घुमट चढवला. संत तुकारामांनी कळस बांधला तर संत गाडगेबाबांनी पताका चढवली. 'गोपाला, गोपाला देवकीनंदन गोपाला' हे संत गाडगेबाबांचे आवडते कीर्तन होते. 'स्वच्छता हाच परमेश्वर' हे लोकांना त्यांनी पटवून दिले होते. सर्व संतांचे म्हणणे एकच आहे, देव माणसात आहे. जनसेवा हीच ईश्वरसेवा होय. संतांनी आपल्या कृतीतून हे दाखवून दिले आहे. जे का रंजले गांजले। त्यासी म्हणे जो आपुले ।। तोचि साधू ओळखावा। देव तेथेचि जाणावा ।। हा संत तुकारामांचा उपदेश आहे.
1. सर्व संतांचे म्हणणे काय आहे?
(1) देव देवळात आहे.  (2) देव माणसात आहे(3) देव दगडात आहे. 4) देव पाण्यात आहे.
उत्तर:2) देव माणसात आहे
2. लोकसेवेचे मंदिर कोणी उभारले ?
(1) देवांनी (2) लोकांनी (3) संतांनी  (4) समाजसुधारकांनी
उत्तर: 3) संतांनी
  3. 'गोपाला, गोपाला देवकीनंदन गोपाला' हे कीर्तन कोणाचे आवडते होते ?
(1) संत गाडगेबाबा (2) संत तुकडोजी महाराज (3) संत तुकाराम (4) संत एकनाथ
उत्तर: (1) संत गाडगेबाबा

उतारा 6

मधून मधून पक्षी दिसतात. कोणी शेतावर तर कोणी नदीवर. कोणी झाडावर तर कोणी डोंगरावर. काळ्या रंगाचा, सडपातळ असा कोतवाल उडतो, तेव्हा त्याची झेप काय सुंदर दिसते। जणू काही विमानच. शेपटी लांब, चोच काळी अन् डोळ्यांचा रंग तांबडा असा हा कोतवाल. स्वतःच्या रक्षणासाठी मोठ्या पक्ष्यांना तो पळवून लावतो.

नदीजवळून गाडी जाऊ लागली की, नदीत एखादा खंड्या बुडी मारताना दिसतो. छंद मासे मारण्याचा पण पोशाख मात्र सुरेख. चकचकीत निळा व तपकिरी रंगाचा पाणथळी राहणारा हा पक्षी आहे. खंड्याला 'धीवर' पक्षी असेही म्हणतात.

काही शेतांत मोर दिसतात. कधी सुंदर पिसारा उभारून नाच करताना तर कधी झाडाच्या फांदीवर ऐटीत बसलेले. मोराची पाहण्याची व ऐकण्याची क्षमता तीक्ष्ण आहे. मोराच्या मादीला लांडोर म्हणतात. मोर भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे. निसर्गाचा हा खजिना आपण जतन करायलाच हवा.

1. नदीजवळून गाडी जाताना कोणती गोष्ट आपले लक्ष वेधून घेते ?

(1) नदीचा प्रवाह
(2) नाचणारा मोर
(3) पाण्यात बुडी मारणारा खंड्या
(4) पक्ष्यांचा थवा
उत्तर:3) पाण्यात बुडी मारणारा खंड्या

2. कोतवाल पक्ष्याला कशाची उपमा दिली आहे?

(1) नदी (2) मासा (3) पाणथळ (4) विमान
उत्तर:4) विमान

3. उताऱ्यातील आशयानुसार चुकीचे विधान कोणते ?

(1) मोर हा राष्ट्रीय पक्षी आहे.
(2) कोतवाल पक्ष्याला मासे मारण्याचा छंद आहे.
(3) खंड्याचा पोशाख सुंदर असतो.
(4) मोराची ऐकण्याची क्षमता तीक्ष्ण आहे.
उत्तर:(2) कोतवाल पक्ष्याला मासे मारण्याचा छंद आहे

उतारा 7
जीवनामध्ये मित्राला महत्त्वाचे स्थान आहे. आई, वडील, भाऊ, बहीण ही नाती आपणांस जन्मानेच मिळतात. मित्राचे नाते जन्माने मिळत नाही. ती आपली ऐच्छिक गोष्ट आहे. अनेक वेळा नातेवाइकांपेक्षा मित्रामित्रांमध्ये अधिक जिव्हाळा असतो. मित्र ही जीवनातील अनमोल गोष्ट आहे. चांगला मित्र या शब्दामध्येच प्रेम, विश्वास, आपुलकी दडलेली असते. खरे मित्र दुःखाच्या प्रसंगी मनाला धीर देतात. सुखाच्या प्रसंगी आनंदात सहभागी होतात. आपल्या उणिवा सांगतात. चुका सुधारण्यासाठी मार्गदर्शन करतात. अडचणी सोडवतात. खरे मित्रआरशाप्रमाणे असतात. खरी प्रतिमा दाखवून गुणदोषांचे दर्शन घडवतात. म्हणूनच खऱ्या मित्राला जीवनप्रवाहाला वळण लावणाऱ्या तटाची उपमा दिली आहे. अलंकार हे शरीराला शोभा आणतात. मित्र हे त्याच्याप्रमाणे शोभादायक असता कामा नयेत. फक्त तोंडावर स्तुती करणारेही नकोत; कारण मित्र हे एक अत्यंत खास नातं आहे.
1. खऱ्या मित्राला कशाची उपमा दिली आहे?
(1) अलंकाराची (2) किनाऱ्याची (3) आरशाची (4) प्रवाहाची
उत्तर:3) आरशाची
2. पुढीलपैकी कोणते नाते जन्माने सिद्ध होत नाही ?
(1) मित्र (2) आई (3) बहीण (4) वडील
उत्तर:1) मित्र
3. उताऱ्यातील आशयानुसार खऱ्या मित्राचे कोणते लक्षण नाही ?
(1) खरा मित्र दुःखाच्या प्रसंगी मनाला धीर देतो.
(2) खरा मित्र आपल्या उणिवा सांगून मार्गदर्शन करतो.
(3) खरा मित्र आनंदात सहभागी होतो.
(4) खरा मित्र फक्त तोंडावर स्तुती करतो.
उत्तर:4) खरा मित्र फक्त तोंडावर स्तुती करतो.

उतारा 8
रविंद्रनाथ टागोर यांचा जन्म बंगालमधील जोरामांको वाड्यात प्रसिदध व सुधारक अशा टागोर कुटुबात ७ मे १८६१ रोजी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव देवेंद्रनाथ आणि आईचे नाव शारदादेवी. रविंद्रनाथांसह त्यांची सर्व भावंडे कोणत्या ना कोणत्या कलेत निपुण होती. सतत वाचन करणे हा रविंद्रनाथांचा छंद होता. वयाच्या दहाव्या वर्षापासूनच ते सुंदर कविता करीत आणि त्याला कारण म्हणजे त्यांनी अनुभवलेले रम्य बालपण!
  निसर्गातील झाडे, पानं, फूल, पक्षी, नदया, पर्वत व आकाश या साऱ्या निसर्गाचं आकर्षण त्यांना होतं घराच्या, शाळेच्या नृत्य, संगीत, चित्र, नाट्य या कलांचे शिक्षण दिले जाई. ते 'भांडार' नावाचे मासिकही चालवत. त्यांच्या 'गीतांजली' या काव्यसंग्रहास नोबेल पारितोषिक मिळाले आणि ते विश्वकवी झाले. सर्वांत आनंददायी गोष्ट म्हणजे जन-गण-मन हे त्यांचे गीत भारताचे राष्ट्रगीत आहे.

1. रविंद्रनाथ टागोर यांना कशाचे विलक्षण आकर्षण होते ?
(1) झाडं, पानं, फुलं (2) पक्षी, नदधा, पर्वत (3) पर्वत, नदी, आकाश (4) साऱ्या निसर्गाचं
उत्तर:4) साऱ्या निसर्गाचं

2. रविंद्रनाथ टागोर यांच्या कोणत्या काव्यसंग्रहास नोबेल पारितोषिक मिळाले?
(1) अमृतांजली ( 2) गीतांजली (3) श्यामली (4) स्वरांजली
उत्तर:2) गीतांजली

3. चुकीचे विधान ओळखा :
(1) रविंद्रनाथ यांनी भारताचे राष्ट्रगीत लिहिले आहे.
(2) रविंद्रनाथ विश्वकवी आहेत.
(3) रविंद्रनाथ 'केसरी' मासिक चालवत.
(4) रविंद्रनाथांना वाचनाचा छंद होता.
उत्तर:(3) रविंद्रनाथ 'केसरी' मासिक चालवत

बुधवार, १४ ऑक्टोबर, २०२६

ऑक्टोबर १४, २०२६

Article - उपपदे

 Articles - उपपदे


उपपदे इंग्रजी भाषेचे खास वैशिष्ट्य आहे. उपपदाना विशेषणे म्हणणे योग्य ठरते. तसेच उपपदाना Closed word clause मध्ये Determiners असे म्हणतात.

a / an चा उपयोग

1) Ex. ज्या एकवचनी सामान्य नामाच्या उच्चाराची सुरूवात व्यंजनाने होते. अशा एववचनी सामान्य नामापूर्वी 'a' हे उपपद वापरतात. a book, a pen, a pencil, a fan, a notebook etc.


2)ज्या एकवचनी सामान्यनामाची सुरुवात व उच्चार स्वराने होत असते, अशा एकवचनी


सामान्य नामापूर्वी 'an' हे उपपद वापरतात.

Ex. an ant, an orange, an inkpot, an eye, an umbrella, an ear, an animal, etc.

3) ज्या एकवचनी सामान्य नामाची सुरुवात स्वराने होते परंतु त्याचा उच्चार मात्र व्यंजनासारखा होतो अशा एकवचनी सामान्य नामापूर्वी 'an' न वापरता 'a' हे

उपपद वापरतात. a unity, a university, a uniform, a union, etc.


Ex. 4) काही सामन्यनामाची सुरुवात व्यंजनाने होत असते परंतु त्यांचा उच्चार मात्र स्वराने होत असतो. तेव्हा अशा प्रकारच्या सामान्यनामापूर्वी a' न वापरता an वापरतात. an hour, an honest, etc.An, ma an,mp dedfinite Ex.


The चा उपयोग

1) जगामध्ये एकमेव असणाऱ्या अथवा अद्वितीय म्हणून उल्लेख केलेल्या नामाच्या अगोदर The हे उपपद वापरतात.

Ex.

Ex.The sun, The Moon, The Sky, The Earth, etc.


विशिष्ट ग्रंथाच्या नावाच्या अगोदर the हे उपपद वापरतात. The Ramayana, The Mahabharata, The Kuran, The Bible etc.वाद्यांच्या नावाच्या अगोदर the हे उपपद वापरतात.


The Drum, The Harmonium, The Fluet, etc. महासागर, पर्वत, बेटांचा समुह, वाळवंट, संघराज्य, यांच्या नावाच्या अगोदर the

Ex.The Himalaya, The Arabian Ocean, The Sahara, The U.S.A.g

5) नद्यांच्या नावाच्या अगोदर the हे उपपद वापरतात.

Ex. The Ganga, The Yamuna, The Godawari, etc.


6)

एकवचनी सामान्य नामाचा प्रथम उल्लेख आल्यास a किंवा an वापरतात. परंतु भुएकदा त्याच नामाचा उच्चार आल्यास तिथे the हे उपपद वापरतात.

Ex. I saw a cat. The cat is black.


7) Ex. Superlative degree मध्ये the वापरतात. 

8 She is the best singer.


8) राष्ट्राचे लोक तसेच बँकाची नावे यांच्या अगोदर the वापरतात.

Ex. The Indians. The Americans, The State Bank of India, The Bank of Maharashtra, etc.


9)Ex.रेल्वेच्य किंवा जहाजांच्या नामापूर्वी तसेच वर्तमानपत्राच्या नापूर्वी the हे उपपद वाप i) The Times of India.

ii) The Ratarani Express.

iii) The Gangotri.

उपपद केंव्हा वापरत नाहीत.


1) मोजता न येणाऱ्या नामापूर्वी उपपद वापरत नसतात.

Ex. Water, Advise, Milk, Oil, etc.

2) वारांच्या, महिण्याच्या, ऋतूच्या, नामापूर्वी उपपद वापरता येत नाही. Sunday, January, March, December, etc.

Ex.3) विशेषनाम तसेच पदार्थवाचक्नाम, भाव वाचक नाम यांच्यापूर्वी सहसा उपपद वापत नाह

Ex. Mohan, Kindness, etc. खेळ, कला, शास्त्रे यांच्या नामाच्या अगोदर उपपद वापरता येत नाही.

4) Ex. Cricket, Painting, Science, etc.

ऑक्टोबर १४, २०२६

Gender of Nouns

 Gender of Nouns

नामाचे लिंग




There are Four Gender चार लिंग आहेत. Masculine Gender [पुल्लिंग)

ज्या नामाने पुरुष (male) जातीचा बोध होतो. त्यास पुल्लिंग (Masculine Gender) म्हणातात.


Ex. Boy, . Lion Dog  Horse, etc.

 मुलगा•      सिंह     कुत्रा.  घोडा


Feminine Gender (स्त्रीलिंग)

स्त्री जातीचा बोध होतो त्यास स्त्रीलिंग (Feminine Gender ) म्हणतात.


Ex. Girl, Lioness, Bitch, Mare, etc

मुलगी,   सिंहिण,    कुत्री,    घोडी


Common Gender [सामान्य लिंग ]

ज्या शब्दाने पुरुष व स्त्री या दोन्ही जातीचा बोध होतो त्यास (Common Gender) म्हणतात.

Ex. Child, Person, Friend, Student 

Baby, Parent, Pupil, Servant,

Thief, Enemy, Cousin, Orphan.


मुल, माणुस, मित्र, विद्यार्थी, मुल, पालक, शिष्य, नोकर, चोर, दुश्मन, चुलत, अनाथ


०४. Neuter Gender [ नपुसंकलिंग ]

ज्या शब्दाने निर्जीव पदार्थ जे परुषही नसतात आणि स्त्रीही नसते, त्यास Gender असे म्हणतात. अचेतन किंवा निर्जीव वस्तूला नपुसंकलिंगी म्हणतात


Ex. Book, Pen, Room, tree 

पुस्तक, लेखणी, खोली, झाडे

नियम : मूळ नामास (ess) प्रत्यय लावून ( Feminine) स्त्रीलिंगी बनवतात


of.Auther-Authoress

०२. Editor - संपादक Editress

०३. Baron - जहागीरदार Baroness

04.Giantराक्षसGiantess

०५. Heir -वारसHeiress

०६. Host - यजमान Hostess 

०७.Murderer- , खूनीMuderress

०८Lion सिंह Lioness

०९.Manager-व्यवस्थापकManageress


१०. Mayor महापौर Mayoress

११Patron आश्रयदाता Patroness

१२peer सरदार Peeress

१३. Poet - कव Poetess

१४. Priest - पुजारीPriestess

१५. Prophet भविष्यकार Prophtess

 १६. Shephered -धनगर Shepherdess

१७. Steward - कारभारी Stewardess

१८. Viscount- सरदार Viscountess

१९.Baronजहागीरदार Baroness


नियम : खालील (Masculine noun) चे अंतिम स्वर (Vowel) वगळून -ess प्रत्ययलाव॑तात


२०.Actor 1 कलाकार Actress

२१Benefactor दाता Benefactoress

२२. Conductor - वाहकConductress

२३.Enchanter जादूगार Enchanteress

२४. Founder - संस्थापकFoundress

२५. Hunter शिकारी Hounteress

२६.Instructor - मार्गदर्शकInstructoress

२७.Negro निग्रो मनुष्य Negress

२८. Abbot मठाधिपती Abbtess

२९.Arbitrator-पंच Arbitress


३०. Emperor-सम्राट Emperress

३१. Preceptor-उपदेशक Preceptoress

३२. Prince - राजपुत्र Princess

३४.Songster• गायक Songsteress -

 ३३. Seamsterशिंपी Seamsteress

३५. Tempter - सैतान Tempteress

३६.Tiger - वाघ Tigress

३७. Traitor - देशभक्त Traitress

३८.Waiter वाढपी Waitress

३९.Master - मालक Mistress

नियम : पुल्लिंग नामाचे स्त्रीलिंगी बनविण्यासाठी- . -ess जास्त प्रचलित आहे. पण काही वेळेसखालीलप्रमाणे सुध्दा बनवतात.

४०.Hero नायक heroine 

Sultan. सुलतान Sultana

४२.Signorइटालियन मनूष्य Signora

Fox कोल्हा vixen

Czar शाहीराजा czarina 

Administrator प्रशासक Administrator

Executor मृत्युपत्राचा व्यवस्थापक Excutrix

नियम : नामाच्या पहिले किंवा शेवटचे शब्द बदलून स्त्रीलिंगी बनवितात


४७ bill calf गोर cow calf - वासरू

४८.Cock -Sparrow- चिमणा hen - sparrow 

४९.He - Goat - बकरा she - goat 

५०.He - Bear- अस्वल -she  bear

५१.Jack - ass - गाढव - Jenny ass

५२.Man - Servan - नैकरmaid -servant

५३.Grand Father -grand mother आजी 

५४.Great- Unclegrand aunt आजोबा च्या भावचि बयको

५५.Land - Lord जमीनदार land lady 

५६. Milk - Man दुधवाला milk woman 

५७. Pea - Cock मोर pea hen

५८. Washer - Man धोबी washer - woman.


No.Masculine feminine 

५९. Father वडीलMother आई

६०. Brother भाऊSister बहीण

६१. Dog कुत्राBitch -कुत्री 

६२. Cock कोंबडाHen - कोंबडी

६३. Gentleman - सभ्य माणूसLady-बाई

६४. Husband पतीWife-पत्नी

६५. Man पुरुष -Woman -स्त्री


६६.sir साहेब- madam बाईसाहेब

 

६७. King राजा- queen  राणी


६८. Nephew पुतण्या nieen पुतणी


६९: Uncle काका aunty  काकू


७०. Horse. घोड mare घोडी


७१. Papa वडील  mom  आई


७२. Boy मुलगा girls मुलगी


७३. Lad पोरगा lass  पोरगी


७४. Son  मुलगा .daughter मुलगी


75 म Bachelor अविवाहित sinster कुमारी


७६.Barber केशकर्तक hairdresser केशकर्तीका


७७.Widower विधूर window. विधवा


७८.Landlord मालक landlady मालकीण


७९. Drake बदक duck बदक


८०.Buck काळवीट doe हरीण


८१. God देव goddess देवी


८२. Boor डुक्कर sow  डुकरीण


८३.Colt घोड्या चे पिल्लू filly शिंगरू


८४.Beau नखरेल cinqueffe नखरेवाली


८५.Monk साधू nun साधी


८६.Stag काळवीट hind काळवीट


८७.Oldम्हातारा granny. म्हातारी


८८.Wizard - जादूगार wirch चेटकीन


८९.Bridgroom - नवरदेव bride वधू


९०.Father in Law - सासराmother in low सासू


९१.Brother in Law- भाऊजी sister in law वहीनी

ऑक्टोबर १४, २०२६

बस स्टैंड पर आधा घंटा

             बस स्टैंड पर आधा घंटा

    यातायात के आधुनिक साधनों में बस का बहुत महत्त्व है। शहरों में आने-जाने का मुख्य साधन सही है मिलने में कभी-कभी आधे घंटे का समय निकल जाता है। 

       कल मुझे अपने एक मित्र के घर जाना था। मैं बस स्टैंड पर कतार में खड़ा हो गया। मुझे 130 नंबर की बस पकड़नी थी। वैसे उस स्टैंड पर कई और नंबरों की बसें भी रुकती थीं। काफी देर हो गई, पर बस नहीं आई। मैं बड़ी उत्सुकता से कतार में खड़े लोगों के हावभाव देखने लगा। कतार में बूढ़े, जवान, बच्चे, स्त्रियाँ सभी प्रकार के लोग थे स्त्रियों बातों में उलझी हुई थीं। एक यात्री हाथ में अखबार लिए पढ़ रहा था। कालेज में पढ़ने वाले दो छात्र हँसी-मजाक में व्यस्त थे। मेरे पीछे खड़ा बच्चा अपनी माँ से खिलौना खरीदने की जिद कर रहा था। एक भिखारी हाथ में कटोरी लिए भीख माँग रहा था।

       इस बीच कई बसें आती रहीं। बस आते ही यात्री बस पकड़ने दौड़ पड़ते। इससे बार-बार कतार टूट जाती थी। कभी-कभी धक्कामुक्की भी हो जाती थी। 

        कुछ लोग अपनी इच्छित बस आती न देख रिक्शे, टैक्सी में बैठकर चले गए क्या करते बेचारे, बस के भरोसे कब तक खड़े रहते ? 

       तभी 130 नंबर की बस आ गई। यात्री उसमें चढ़ने लगे। एक बुढ़िया बस में ठीक से चढ़ भी न पाई थी कि कंडक्टर ने घंटी बजा दी। बुढ़िया जैसे तैसे बस में चढ़ तो गई, पर कंडक्टर पर खूब बरसी। आखिरकार कंडक्टर को बुढ़िया से माफी माँगनी पड़ी। एक और बस देर से आई, पर उसमें भीड़ नहीं थी। मैं आराम से अंदर जाकर बैठ गया। 

       सचमुच, बस स्टैंड पर बस के इंतजार में आधा घंटा बिताना बहुत रोचक अनुभव है।

 

ऑक्टोबर १४, २०२६

गणेशोत्सव

 

                        गणेशोत्सव 


           गणेशोत्सव भादों महीने में मनाया जाता है। इस महीने के शुक्ल पक्ष की चतुर्थी को गणेश जी की मूर्ति की स्थापना होती है। उस दिन से लेकर चतुर्दशी तक यह उत्सव मनाया जाता है। इस उत्सव की विशेष महिमा है। लोकमान्य टिळक ने इस उत्सव को सार्वजनिक रूप दिया।            

  गणेशोत्सव की तैयारियाँ कई दिन पहले से शुरू हो जाती हैं। भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी के दिन लोग बड़ी धूमधाम से गणेश की मूर्ति खरीद कर लाते हैं। ये सुंदर और रंगीन मूर्तियाँ सजी हुई गाड़ियों में या सिर पर रखकर श्रद्धापूर्वक लाई जाती।लोग अपने घरों के स्वच्छ सुंदर सजे हुए स्थान पर इन मूर्तियों को स्थापना करते हैं गणपति बाप्पा मोरया की ध्वनि से सारा वातावरण गूंज उठता है।

        सार्वजनिक संस्थाएँ बड़े-बड़े भव्य मंडप बनाती हैं। इनमें बिजली के प्रकाश की सुंदर व्यवस्था को जाती है। सार्वजनिक गणेशोत्सव में गणेश जी की बड़ी और भव्य मूर्तियाँ स्थापित की जाती हैं। मंच पर पौराणिक कथाओं के दृश्य भी खडे किए जाते हैं। वर्तमान घटनाओं को भी सांकेतिक रूप से दर्शाया जाता है। 

         उत्सव के दिनों में संध्या के समय की रौनक देखते ही बनती है। घरों तथा सार्वजनिक मंडपों में श्रद्धा एवं भक्तिभाव से गणेश जी की आरती उतारी जाती है। आरती के बाद प्रसाद बाँटा जाता है। 

        घरों में स्थापित गणेश जी की मूर्तियों अधिकतर डेढ़ दिन बाद अथवा पाँचवें या सातवें दिन समुद्र अथवा सरोवर के जल में धूमधाम से विसर्जित कर दी जाती हैं। सार्वजनिक संस्थाओं की मूर्तियाँ चतुर्दशी के दिन भव्य जुलूस एवं गाजे-बाजे के साथ समुद्र अथवा सरोवर में विसर्जित की जाती हैं। उस समय का दृश्य बहुत भव्य होता है। मूर्तियों को टूकों एवं ठेला गाड़ियों पर सजाकर विसर्जन के लिए ले जाते हैं। इस अवसर पर संगीत एवं नाच-गाने के साथ भव्य जुलूस निकाला जाता है। लोग गणपति बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या कहते हुए गणेश जी से अगले साल जल्दी दर्शन देने को प्रार्थना करते हैं। उस समय सभी का मन खुशी से नाच उठता है। गणेश विसर्जन के साथ ही यह उत्सव समाप्त हो जाता है

          गणेशोत्सव एक सामाजिक एवं सांस्कृतिक उत्सव है। यह उत्सव लोगों को एकता के सूत्र से बाँधता है। गणेश जो विघ्नहर्ता और ऋद्धि-सिद्धि के देवता हैं। उनका उत्सव मनाकर हम अपने जीवन को सुखी एवं समृद्ध बनाने की कामना करते हैं।

ऑक्टोबर १४, २०२६

ऐ मेरे वतन के लोगों

 

                                                    ऐ मेरे वतन के लोगों

 ऐ मेरे वतन के लोगों,

तुम खूब लगा लो नारा,

ये शुभ दिन है हम सबका,

लहरा लो तिरंगा प्यारा।

 

पर मत भूलो सीमा पर

वीरों ने हैं प्राण गँवाए,

कुछ याद उन्हें भी कर लो,

जो लौट के घर न आए।

 

ऐ मेरे वतन के लोगों,

ज़रा आँख में भर लो पानी,

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी।

 

तुम भूल न जाओ उनको

इसलिए सुनो ये कहानी।

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी ।

 

जब घायल हुआ हिमालय,

ख़तरे में पड़ी आज़ादी,

जब तक थी साँस लड़े वो,

फिर अपनी लाश बिछा दी।

संगीन  पे धर कर माथा

सो गए अमर बलिदानी।

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी ।

 

जब देश में थी दिवाली,

वो खेल रहे थे होली,

जब हम बैठे थे घरों में,

वो झेल रहे थे गोली।

थे धन्य जवान वो अपने,

थी धन्य वो उनकी जवानी।

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी ।

 

कोई सिख, कोई जाट, मराठा,

कोई गुरखा, कोई मदरासी,

सरहद पर मरने वाला

हर वीर था भारतवासी।

जो ख़ून गिरा पर्वत पर,

वो ख़ून था हिन्दुस्तानी

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी।

थी ख़ून से लथपथ काया,

फिर भी बंदूक उठा के,

दस-दस को एक ने मारा,

फिर गिर गए होश गँवा के ।

जब अंत समय आया तो

कह गए कि अब मरते हैं,

खुश रहना देश के प्यारों,

अब हम तो सफ़र करते हैं।

क्या लोग थे वो दीवाने,

क्या लोग थे वो अभिमानी।

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी ।

 

तुम भूल न जाओ उनको

इसलिए कही ये कहानी

जो शहीद हुए हैं उनकी,

ज़रा याद करो कुर्बानी।

 

जय हिंद, जय हिंद की सेना |

जय हिंद, जय हिंद की सेना |

जय हिंद, जय हिंद, जय हिंद।

ऑक्टोबर १४, २०२६

ये देश है वीर जवानों का

 

ये देश है वीर जवानों का

 

ये देश है वीर जवानों का,

अलबेलों का मस्तानों का,

इस देश का यारों क्या कहना,

ये देश है दुनिया का गहना।

 

यहाँ चौड़ी छाती वीरों की,

यहाँ भोली शक्लें हीरों की,

यहाँ गाते हैं राँझे मस्ती में,

मस्ती में झूमें बस्ती में ।

 

पेड़ों पे बहारें झूलों की,

राहों में कतारें फूलों की,

यहाँ हँसता है सावन बालों में,

खिलती हैं कलियाँ गालों में ।

 

कहीं दंगल शोख जवानों के,

कहीं करतब तीर-कमानों के,

यहाँ नित-नित मेले सजते हैं,

नित ढोल और ताशे बजते हैं।

 

दिलबर के लिये दिलदार हैं हम,

दुश्मन के लिये तलवार हैं हम,

मैदाँ में अगर हम डट जाएँ,

मुश्किल है कि पीछे हट जाएँ ।

 

 

 

ऑक्टोबर १४, २०२६

ऐ मेरे प्यारे वतन

                                                        ऐ मेरे प्यारे वतन

 

ऐ मेरे प्यारे वतन, ऐ मेरे बिछड़े चमन, तुझ पे दिल कुर्बान ।

तू ही मेरी आरज़ू, तू ही मेरी आबरू , तू ही मेरी जान ।

 

तेरे दामन  से जो आए, उन हवाओं को सलाम,

चूम लूँ मैं उस ज़ुबाँ को, जिस पे आये तेरा नाम ।

सब से प्यारी सुबह तेरी, सब से रंगीं तेरी शाम, तुझ पे दिल कुर्बान ।

तू ही मेरी आरज़ू, तू ही मेरी आबरू, तू ही मेरी जान ।

 

माँ का दिल बन के कभी सीने से लग जाता है तू,

और कभी नन्हीं सी बेटी बन के याद आता है तू।

जितना याद आता है मुझको, उतना तड़पाता है तू, तुझ पे दिल कुर्बान ।

तू ही मेरी आरज़ू, तू ही मेरी आबरू, तू ही मेरी जान ।

 

छोड़ कर तेरी ज़मीं को दूर आ पहुँचे हैं हम,

फिर भी है ये ही तमन्ना,तेरे जर्रों की कसम,

हम जहाँ पैदा हुए, उस जगह ही निकले दम, तुझ पे दिल कुर्बान ।

तू ही मेरी आरज़ू, तू ही मेरी आबरू, तू ही मेरी जान ।

 

ऑक्टोबर १४, २०२६

23 IDIOMS AND PHRASES

 23 IDIOMS AND PHRASES


१) An axe to grind-selfish motive: स्वार्थी उद्देश

२) Apple of discord-cause of quarrel भांडणाचे कारण

३) A baker's dozen-Thirteen: ઠA bed of roses - A state of luxury आरामाची गोष्ट

५) A bird of passage A migratory bird स्थालांतर करणारा पक्षी

(६) A bolt from the blue-An unexpected disaster अचानक उद्भवलेले संकट

७ A bone of contention- A cause of quarrel भांडणाचे मूळ कारण

८) A burning question Issue that is keenly discussed

 ९) Achilles heels-weak point कमकुवतपणा

At sixes and sevens In discorder : अस्तव्यस्त ज्वलंत प्रश्न

११)A cup of tea A favourite things आवडती गोष्ट

१२ A cock and bull story - An absurd tale: हास्यास्पद गोष्ट

१३A bed of thorns-Full of sorrows and sufferings: दुःखाने युक्तः

१४)A duck's egg -A zero शून्य

(१५) A fair weather friend-A friend during the time of prosperity

फक्त चांगल्या काळात साथ देणारा

१६ A fish out of water-To be in an uncomfortable अस्वस्थ वाटणे

१७A feather in one's cap A distincation : अभिमानास्पद गोष्ट 

१८) A fish Story-An incredible story अविश्वनीय गोष्ट

१९) A fooles paradise hopes -State of joy based on false मुखांच्या नंदनवनात वावरणे

२०) A free lance- One attached to no party, organisation : कोणत्याही पक्षाला न बांधलेला मनुष्य

२१) A hard nut to crack-A dif roblem to solve : अवघड प्रश्न

२२) up to the mark-Not below the average :अपेक्षेप्रमाणे असलेला

२३) Under the thumb of Under the control of :एखाद्याच्या नियंत्रणात असणे २४) A herculean task-A work that needs tremendous efforts

२५) A jail bird-A hardened criminal :निर्ढावलेला गुन्हेगार २६) A knotty point-A complicated matter : गुंतागुंतीचा प्रश्न

२७) Tooth and nail-To protest violently :प्रखरपणे प्रतिकार करणे

२८) Topsy turvy-In a state of disorder : अव्यवस्थीतपणे,

ऑक्टोबर १४, २०२६

19 Child Activity लहान मुलाची कृती

 19 Child Activity

लहान मुलाची कृती


(१) Laugh laudly - लॉफ लॉउडली = मोठ्याने हसा.

२) Smileस्माईल स्मित हास्य करा.

३) Grin- ग्रीन = दात काढून हासा.

४) Crawal- क्राऊल= रांगा.

५) Step- स्टेप= पाऊल टाका.

६) Walk- वॉक= चला.

७) Go there- गो देअर• तिकडे जा.

८) Run fast- रन फास्टजोराने पळा.

९) Stop there- स्टॉप देअरतेथे थांबा

१०) Wait for meवेट फॉर मी.= माझी वाट पहा

११) Murmur- मरमरपुटपुटा.

१२) Speak English -स्पोक इंग्लीशइंग्रजी बोला.

१३) Shout-शाकट ओरडा

१४) Wistleबीसल = शिटी वाजवा.

१५) Act like hero सॅक्ट लाईक हिरो 

१६) Fight - फाईट नायका सारखी कृती करा

१७) Kick Like donkey- क्कीक लाईक डाँको गाढवासारखे लाथा मारा.

१८) Bounce-बाऊन्स = आपटा.

१९) Learn Hindiलर्न हिंदी हिंदी शिका. 

२०) Read book रोड बुक पुस्तक वाचा.

२१) Write a letter- राईट अ लेटर = पत्र लिहा.

२२) Listen a radio-लिसन अ रेडीओ आकाशवाणी ऐका.

23 Sir - सिट बसा.

२४) Bend-बेन्ड= वाका.

२५) Stand- स्टैन्ड उभे राहा.

२६) Jumpजम्प = उडी मारा.

२८) Feedफीड= खाऊ घाला.

(२९) Sleep - स्लीपझोपा

३०) Snor- स्नोर घोरा.

३१) Get up- गेट अप उठा

३२) Brush teethब्रश टिथ= दात घासा.

33) Take bath- टेक बाथ= स्नान करा.

३४) Take head bath- टेक हेड बाथ= डोक्यावरून स्नान करा.

३५) Get ready-गेट रेडीतयार व्हा.

३६) Chew- च्यूचघळा.

३७) Bite- बाईट चावा 

३८) Sallow- सालो गिळा

३९) Spite- स्पाईट थुंका

४०) Open the bag• ओपन द बॅग पिशवी उघडा

 ४१) Take out the book- टेक आऊट द बॅग पुस्तकाढा

42) Close the bag- क्लोज द बॅग पिशवी बंद करा 

४३) Rub the stomach रब द स्टमक  पोट चोळा

४४) Press the head डोके दाबा

४५) Breath- प्रेस द हेड- ब्रिद श्वासो श्वास घ्या

४६) Turn around -टर्न अराऊंड सभोवती फिरा

४७) Touch the ground टच द ग्राऊड़ जमीनी ला स्पर्श करा

४८) Sweep the yard - स्वीप द यार्ड अंगण झांड

 ४९) Switch on the light- स्वीच ऑन द लाइट

 दिवा लावा

| ५०) Switch of the light - स्वीच द लाईट दिवा बंद करा

 ५१) Break the coconut- ब्रेक द कोकनट नारळ फोडा

५२) Worshin the God काशिप द गॉड देवाला पुजा

५३) Pray to God -प्रे टू गॉड देवाला प्रार्थन करा

५४) Button up your shirt - बटन अप युवर शर्ट शर्ट शर्ट च बटन उघडा

५५) Unbutton your shirt अनबटन यूवर

टाय घाला

६) Wear the tie वेअर द टाय चिमटा घ्या

५७) Pinch पिच चिमटा घ्या

५८) Slap स्लॅप  चापट मारा

५९) Clap क्लॅप टाणी वाजवा

ऑक्टोबर १४, २०२६

9 Environmental Management

 9

Environmental Management


IMPORTANT POINTS

 The ta particular place referred to as Atmosphe ounditions various weather-related parameters recorded! that region night, clouds, humidity, rainfall visibly fempera acc bactors 29 cha observed World Meteorological Day > The daly help to dete her and climate influence the lifestyle of the people living in that region Clin e their diet, clothing, housing, occupations etc The science that studies the inter-relationships between the various components cycles, geological movements of the earth and climate is called Meteorology Various models an used by India Meteorological Department (IMD) to study and forc They are () Monsoon model () Mathematical model (Dynamic) (w) Holistic Statistical s of various types as (1) Domestic waste (6) Industrial waste (m) Hazardous w Farm/garder wante (v) Electronic waste (vi) Biomedical waste (vii) Urban waste (vi) Rada x) Mining waste The disposal of each type of waste depends on the nature of the waste Solid waste man ment is necessary for the proper disposal Solid divided into two categories: (0) wet solid waste or biodegradable wote (dys wonde or non-biodegradable waste ▸ Compost manure or biogas can be produced from wet solid waste Biomedical was dar and incinerated Pylysis or burning the waste at high temperature can give hinge or how ty Remaining waste is dumped in the land-fill sites If not deped properly and regularly there are harmful effects of solid waste They we todiversity () bod odour () production of toxic gases (v) degradation of natura bandy polution (water pollution (vi) soil pollution and (vi) spmading of ch >7 ponoples of solid waste management and Reuse, Refuse, Recycle, Rethink, Reduce Regulation and public awarenes



****SPECIMEN QUESTIONS +++

 (1) - is a long term predominant condition of the atmosphere.

  (1) Weather 

  (2) Climate

   (3) Environment

    (4) Eco-system

     Explanation: Climate is a long term predominant condition of the atmosphere. Option 2 is correct.


.

(2(Most of the is biodegradable.

 (1) Garden waste 

 (2) Electronic waste

  (3) Radioactive waste

   (4) Mining waste

    Explanation: In the garden waste mostly, the parts of plants and the excretion of animals is included. So, most of the garden waste is biodegradable.

     ..Option is correct.



(3) Which of the following is not a weather related climatic factor?

 (1) Temperature

  (2) Rainfall

   (3) Humidity

    (4) Flood

     Explanation: Flood is not a climatic factor but it is a natural calamity.

      ..Option is correct.




(4) What do you think is the best way to reduce plastic pollution?

 (1) Burn the plastic waste

  (2) Dump the plastic waste on the ground 

  (3) Reduce the use of plastic

   (4) Throw the plastic in the rivers and lakes. Explanation: Reducing the use of plastic is the best way to reduce plastic pollution. Other ways create pollution of air, soil and water, Option is correct.



QUESTIONS FOR PRACTICE +


 (1) The place where various factors related to weather are recorded is called

  (1) observatory

   (2) laboratory

    (3) landfill 

    (4) space research centre

Answers-(1) observatory



(2) In process, the solid waste is burnt at high temperature.

(1) autoclave 

(2) composting

 (3) pyrolysis

  (4) decomposition

Answers-(3) pyrolysis



 (3)___ is a manmade disaster.

 (1) Forest fire

  (2) Earth quake

   (3) Tsunami

    (4) Accide

Answers-(4) Accident



(4)To measure rainfall is used. 

(1) thermometer 

(2) rain gauge 

(3) barometer 

(4) anemometer

Answers-(3) barometer



 (5) In -zone, rainfall is highest. 

 (1) North frigid

  (2) South temperate

   (3) Torrid 

   (4) North temperate

Answers-(3) Torrid



(6) Acid rain is due to the presence of gas in the atmosphere. st 

(1)O₂

 (2) N 

 (3) SO, 

 (4) F

Answers-(3) SO,



(7)____is used to measure humidity. 

(1) Rain gauge

 (2) Hygrometer

  (3) Thermometer

   (4) Barometer

  Answers- (4) Barometer



 (8) With the initiative of Dr. Vasantrao Govarikar model was developed.

  (1) Mathematical 

  (2) Holistic

   (3) Monsoon

    (4) Statistical

Answers-(3) Monsoon



(9) Find the odd member. 

(1) Waste food

 (2) Waste metals 

 (3) Non-functional cell phones

  (4) Saline bottles

 Answers- (1) Waste food



(10) waste may cause change in DNA structure.

  (1) Domestic 

 (2) Radioactive

  (3) Biomedical

(4) Industrial

Answers-(2) Radioactive



(11) Find the odd member. 

(1) Thunderbolts 

 (2) Earthquake 

(3) Eruption of volcano

 (4) Stampede 

Answers-(4) Stampede



 (12) The head office of India Meteorological Department is at-

  (1) Pune 

  (2) Mumbai

   (3) Kolkata 

   (4) Chennai

Answers-(1) Pune



(13) The India Meteorological Department was founded in 1875 at -. 

(1) Pune

 (2) Mumbai

  (3) Kolkata

   (4) Shimla 

   Answers-(4) Shimla



(14) Which of the following is the harmful effect of solid waste.

(1) Air pollution 

 (2) Spread of diseases 

 (3) Production of toxic gases

  (4) All above

Answers-All above



(15) -are not included in e-waste. 

(1) Nuclear weapons 

 (2) Computers 

 (3) Cell phones

(4) TV sets

Answers-(1) Nuclear weapons 



(16) -is celebrated as World Meteorological Day. 

(1)5 June 

 (2) 8 March 

 (3) 23 March

(4) 5 January

 Answers- 23 March



(17) IMD prepares and publishes maps indicating daily predictions ___-in 24 hours.

 (1) once 

 (2) twice

  (3) thrice

   (4) four times

 Answers-  (2) twice



(18)can be produced in the processpyrolysis.

(1) Biogas

 (2) Alcohol 

 (3) Compost manure

 (4) Molasses ke e 

 Answers-(1) Biogas



(19) is not a natural disaster. cal

 (1) Thunder bolt

  (2) Forest fire 

  (3) Riot 

  (4) Famine

  Answers-(3) Riot



(20) For injuries like sprains, twisting and contusion, should be applied. t was 

(1) breathing 

(2) RICE 

(3) CPR 

(4) airway

Answers-(2) RICE




Hints for difficult questions


(9) Waste food is bio-degradable others are not bio-degradable. W Dical

 Option 1 is correct.



(11) Stampede is manmade disaster, others are natural disasters.

 Option 4 is correct.